Kamu İhale Genel Tebliği’nde Yapılan Değişiklikler

Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (“Tebliğ”), 18 Mayıs 2024 Tarihli ve 32550 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.[1] Tebliğ ile yapılan değişiklikler, aşağıda kısaca açıklanmıştır.

Kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu limitlerinde değişiklik yapılmıştır.

1 Ekim 2024 tarihinden itibaren Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesinde sayılan borçların 5.000-TL’yi aşması durumunda isteklinin kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olduğu kabul edilecek, 5.000-TL’yi aşan kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olanlar ihalelere katılamayacaktır.

Anonim şirketlerin ortaklar ve ortaklık oranlarını etkilemeyen işlemlerine ilişkin belgelerinin EKAP’a yüklenmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmeyecektir.

Anılan düzenleme ile 15 Haziran 2024 tarihinden itibaren anonim şirketlerin, ortaklar ve ortaklık oranlarının aynı kalması şartıyla, ilgili mevzuatına gore yaptığı işlemlerine ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmayacaktır. 

EKAP hesabı üzerinden gerçekleştirilecek işlemler konusunda değişiklik yapılmıştır.

İstekli olabilecek sıfatı kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi ile şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesi için, dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

EKAP’ta oluşturulmayan veya entegrasyonlar aracılığıyla erişilemeyen belgelerin EKAP’a tanımlı alanlara yüklenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Anonim şirketler (tek ortaklı şirketler hariç) tarafından ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgiler (halka arz edilen hisseler hariç) EKAP’a kaydedileceği, bu kayıt kapsamında pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a yükleneceği düzenlenmiştir.

Şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde üyelere veya kuruculara ilişkin olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımlarının EKAP’a yükleneceği düzenlenmiştir.

Yabancı aday/istekliler tarafından ilgili maddede istenen belgelerin yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıklarının esas alınacağı düzenlenmiştir.

Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından, sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP’a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a yüklenmesinin gerekmediği düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Analizlerdeki rayiç fiyatların yuvarlanmasına ilişkin değişiklik yapılmıştır.

15 Haziran 2024 tarihinden itibaren analizlerdeki rayiç fiyatlar ve analizlerde her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla şekilde yazılamayacaktır.

Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklifler konusunda değişiklik yapılmıştır.

Yapım işleri ihalelerinde sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel giderin öngörülmesinin zorunlu olduğu; sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulmasının istenmeyeceği düzenlenmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterli olduğu, bu bedelin isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamayacağı düzenlenmiştir.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedelin öngörülemeyeceği düzenlenmiştir. Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarın virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacağı düzenlenmiştir. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak, yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilecektir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekmektedir.

15 Haziran 2024 tarihinden itibaren mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde değil, ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekmektedir.

Bu çerçevede, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.[2]         

Yapım işleri ihalelerinde fiyat dışındaki unsurların belirlenmesine yönelik değişiklik yapılmıştır.

Tebliğ ile, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğuna ilişkin düzenleme kaldırılmıştır.

Bunun yerine, fiyat dışı unsur olarak niceliksel ve niteliksel belirlemeler yapılabileceği düzenlenmiştir. Bu kapsamda; istekli hakkında ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmemiş olması, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde devredilmemiş ve/veya yükleniciden kaynaklanan nedenlerle feshedilmemiş olması, idare ile imzalanan sözleşmelere konu işlerin, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde süre uzatımı dahil süresinde bitirilmiş olması, kullanılacak olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olması, yapım işleri cirosunun toplam ciroya oranı,  isteklinin faaliyet süresini gösteren genel deneyimi, İsteklinin ihaleyi yapan idareye karşı yükleniminde bulunan yapım işlerinin sayısı ve/veya tutarının düşük olması ve idare veya Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen benzeri diğer belirlemelerinin birinin, birkaçının ya da tamamının fiyat dışı unsur olarak kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

İdarelerin katıldıkları ihalelerde bizzat ürettikleri malları teklif etmeleri, fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.

15 Haziran 2024 tarihinden itibaren idarelerin katıldıkları ihalelerde bizzat ürettikleri malları teklif etmeleri fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. Bu hususa ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Bu oranı azaltmaya, yüzde beşe kadar artırmaya veya alım konusuna göre yüzde beşe kadar farklı oranlar belirlemeye Kamu İhale Kurumu yetkilidir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için teklif edilen malın idareler tarafından üretildiğini gösteren belgelerin teklif ile birlikte sunulması zorunludur.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ancak haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtildiği ihalelere ilişkin değişiklik yapılmıştır.

15 Haziran 2024 tarihinden itibaren personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

Ayrıca her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Yemek hizmeti alımı ihalelerinde kapasite raporuna ilişkin değişiklik yapılmıştır.

Tebliğ ile, yüklenicinin mutfağında veya tesisinde yemek üretiminin gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü yemek hizmeti alımı ihalelerinde kapasite raporuna ilişkin olarak idari şartnamede istenebilecek günlük üretim miktarının, her bir öğün türü (kahvaltı, diyet vb.) bakımından ayrı ayrı kapasite miktarına sahip olunması şartı aranmaksızın toplam öğün miktarı esas alınarak belirleneceği düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yemek hizmeti alım ihalelerinde fiyat dışındaki unsurların belirlenmesine yönelik değişiklik yapılmıştır.

Tebliğ ile, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ndeki fiyat dışı unsurlara ek olarak niceliksel ve niteliksel belirlemeler yapılabileceği düzenlenmiştir.

Bu kapsamda; istekli hakkında ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmemiş olması, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde devredilmemiş ve/veya yükleniciden kaynaklanan nedenlerle feshedilmemiş olması, kullanılacak olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olması, yapım işleri cirosunun toplam ciroya oranı,  isteklinin faaliyet süresini gösteren genel deneyimi, İsteklinin ihaleyi yapan idareye karşı yükleniminde bulunan hizmet işlerinin sayısı ve/veya tutarının düşük olması ve idare veya Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen benzeri diğer belirlemelerinin birinin, birkaçının ya da tamamının fiyat dışı unsur olarak kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Bununla beraber, 26126 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller çerçevesinde araç kiralama hizmet alımı ile karşılandığı ihalelerde, isteklilerden teklifleri kapsamında ihale konusu işin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin sayı, marka, model ve/veya ilgili diğer bilgileri gösteren listenin istenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin değişiklik yapılmıştır.

Tebliğ ile, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanmasının söz konusu olmayacağı ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile bedeli yüzmilyar Türk Lirasını aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payının ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacağı düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Hizmet alımlarında fiyat farkı uygulamasına ilişkin değişiklik yapılmıştır.

Tebliğ ile, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Ayrıca Tebliğ ile yapılan değişiklikle; asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilecektir.[3]

Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenecek ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilecektir.

Malzeme hariç yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2) ve nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) girdilerinin her biri asli unsur olarak belirlenecek ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabul edilecektir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Tebliğ ile yapılan diğer değişiklikler nelerdir?

Ayrıca Tebliğ ile, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girecek olan Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’ne uyum sağlamak amacıyla standart formlara yönelik düzenlemeler e-formlara yönelik olarak değiştirilmiştir.

Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan ihaleler, değişikliklerden etkilenecek mi?

Tebliğ hükümlerinin yürürlüğe girdiği tarihlerden önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılacaktır.