İhale Uygulama Yönetmeliklerinde ve Tebliğlerinde Yapılan Değişiklikler

 

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[1], Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[2], Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[3], Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[4], Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[5], Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[6], Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[7] ve Danışmanlık Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[8], Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[9], İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik[10] ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ[11], 18 Mayıs 2024 Tarihli ve 32550 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Yapılan değişiklikler ile ikincil mevzuatın Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’ne uyumlu hale getirilmesi amaçlanmıştır.[12]

İşbu yazıda ikincil mevzuatta yapılan değişiklikler kısaca açıklanmıştır.

Tebligat esaslarında değişiklik yapılmıştır.

Mal alım, hizmet alımı ve yapım işleri ihalelerinde; idareler tarafından aday, istekli ve istekli olabileceklere tebligat EKAP üzerinden yapılacaktır. Öte yandan, tebligatın haklı veya zorunlu nedenlerle EKAP üzerinden yapılamaması halinde imza karşılığı elden tebligat yapılması yöntemine öncelik tanınarak 4734 sayılı Kanun’da yer alan bildirim ve tebligat esaslarına başvurulacaktır.

Yapılan değişikliklerle, idare tarafından ortak girişimlere tebligatın, pilot veya koordinatör ortağa yapılacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile, muayene ve kabul işlemlerinin yapılacağına ilişkin bildirimin imza karşılığı elden tebliğ edilmek suretiyle de yapılabileceğine ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır.

Anılan düzenleme, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Belgelerin sunuluş şekline ilişkin değişiklik yapılmıştır.

Mal alım, hizmet alımı ve yapım işleri ihalelerinde; EKAP Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uyarınca belgelerin fiziki olarak sunulmasının istenildiği hallerde, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretleri sunulabilecektir.

Anılan düzenleme, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Pazarlık usulü ile ihale edilen ihalelerde, davet edilmiş olan gerçek ya da tüzel kişinin pilot ortak olarak belirlenmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Mal alım, hizmet alımı ve yapım işleri ihalelerinde; doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması, savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması halleri ve idarelerin yaklaşık maliyeti ellimilyar Türk Lirasına kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarında yapılan pazarlık usulü ile ihale edilen ihalelerde, davet edilmiş olan gerçek ya da tüzel kişinin pilot ortak olarak belirlenmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Öte yandan iş ortaklığı sözleşmesinde, belirtilen ortaklık oranlarının işin sonuna kadar değiştirilemeyeceği düzenlenmiştir. Ancak ilk ihaledeki şartların sağlanması, pilot ortağın değişmemesi, fiyat dışı unsur üzerinden puanlama yapılan ihalelerde iş ortaklığının aldığı puanın azalmaması koşullarının bir arada bulunması kaydıyla bu oranlar idare onayı ile değiştirilebilecektir.

Anılan düzenlemeler, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla demonstrasyon yaptırılabileceği düzenlenmiştir.

Mal alım, hizmet alımı ve yapım işleri ihalelerinde, teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla -numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğrafa ek olarak veya yalnızca- demonstrasyon yaptırılabilecektir.

Ayrıca katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamaların aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulması gerekmektedir.

Son başvuru tarihi/ihale tarihi ve saatinden önce numunelerin idareye sunulacağına ya da bu tarih ve saatten önce numune değerlendirmesi yapılarak sadece numunesi uygun görülenlerin başvuruda bulunabileceğine veya teklif sunabileceğine ilişkin düzenleme yapılması yasaklanmıştır.

Numune değerlendirmesinin, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede düzenlenen şu yöntemlerden biri vasıtasıyla yapılacağı düzenlenmiştir:

İhale komisyonu, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilecektir.

İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilecektir.

İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilecektir.

Demonstrasyon işlemine yönelik yapılan düzenleme ve değerlendirmelerde de numune değerlendirmesine yönelik hükümler esas alınacaktır.

Anılan düzenlemeler, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Ünvan değiştirme, tür değiştirme, devralma veya birleşme sonrasında iş deneyim belgesinin kullanılabilmesi için değişikliğe ilişkin belgelerin de sunulması zorunlu hale getirilmiştir.

Mal alım, hizmet alımı ve yapım işleri ihalelerinde; adına belge düzenlenen ticari işletmenin/esnaf işletmesinin ya da şahıs veya sermaye şirketinin ünvan değiştirmesi,   şahıs veya sermaye şirketinin Türk Ticaret Kanununa göre tür değiştirmesi,  iş ortaklığının ortağı olan şirketlerin tasfiyesiz sona ererek kendi aralarında devralma ya da yeni şirket kurma yoluyla birleşmesi hallerinde bu iş deneyim belgesinin ihalelerde kullanılabilmesi için bu değişikliklere ilişkin belgelerin de teklif veya başvuru kapsamında sunulması zorunlu hale getirilmiştir.

Anılan düzenleme, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yabancı para birimi cinsinden teklif verilebilecek ihalelerin kapsamı genişletilmiştir.

18 Mayıs 2024 tarihinden itibaren Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, tekliflerin yabancı para birimleri cinsinden verilebildiği ve sözleşme konusu işin ödemelerinde yabancı para birimlerinin kullanılabildiği ihaleler kapsamına aşağıdaki ihaleler de alınmıştır:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından bor, lityum ve nadir toprak elementleri ürünlerini üretecek endüstriyel tesis yapımına ilişkin gerçekleştirilecek ihaleler.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. tarafından dizel elektrikli (DE) lokomotif ve Avrupa Tren Kontrol Sistemi araç üstü ekipman alımına ilişkin gerçekleştirilecek ihaleler.

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayi A.Ş. (TÜRASAŞ) tarafından demir yolu araçlarının üretiminde ihtiyaç duyulan seyir güvenliği ekipmanlarının alımına ilişkin gerçekleştirilecek ihaleler.

Standart formlara yapılan atıfların e-formlara yapılmış sayılacağı düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme, 18 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yapım işi ihalelerinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine yönelik değişiklik yapılmıştır.

Yapım işleri ihalelerinde, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenmeksizin reddedilmesine ilişkin mevcut durumda uygulanan parasal tutar (yaklaşık maliyeti eşik değerin üçte birinin altı olan ihaleler) eşik değerin yarısına yükseltilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi halinde fiyat ve fiyat dışı unsurların puanlanacağı düzenlenmiştir.  Fiyat puanlamasında en düşük geçerli teklif tutarı veya sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı kullanılacaktır. Fiyat dışı unsurların puanlamasında ise Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde düzenlenen fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme esas alınacaktır.

Anılan düzenlemeler, 15 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Değişikliklerin başlamış olan ihalelere etkisi nedir?

Değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihalelerin, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılacağı düzenlenmiştir.